ภาควิชา


ภาควิชาจิตรกรรม

รายละเอียด

ตลอดระยะเวลาตั้งแต่เริ่มก่อตั้งคณะจิตรกรรมฯ ขึ้นมาพร้อมกับมหาวิทยาลัยศิลปากร ภาควิชาจิตรกรรมยังคงไว้ซึ่งอุดมการณ์ในการถ่ายทอดองค์ความรู้ เพื่อการสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมด้วยเทคนิคหลากหลายตามแบบสากล ทั้งเทคนิคสีนํ้า สีนํ้ามัน สีอะคริลิค และสอดแทรกด้วยเทคนิคการใช้สีฝุ่นของไทย

ตลอดจนเปิดโอกาสให้ผู้เรียน ได้ทดลองสร้างสรรค์ผลงานด้วยเทคนิคผสม ภายใต้หลักสูตรที่ผ่านการปรับปรุงให้สอดคล้องกับพัฒนาการของวงการศิลปะโดยในระดับปริญญาตรีจัดให้มีการเรียนการสอนทั้งในและนอกห้องเรียน เพื่อให้ผู้เรียนได้ศึกษา และปฏิบัติงานตามแบบแผนการศึกษาจิตรกรรมของตะวันตก (academic art) และผู้เรียนจะได้ฝึกฝนทักษะ

รวมถึงพัฒนาความคิดของตนเองอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้นในระดับปริญญาโท ซึ่งมีวิธีการเรียนการสอนแบบให้ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง เป็นการส่งเสริมให้ผู้เรียนใช้ความคิดสร้างสรรค์ควบคู่กับทักษะเพื่อสร้างผลงานจิตรกรรมร่วมสมัยที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตน หรือนำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้กับศาสตร์ความรู้อื่น เพื่อผลิตผลงานสร้างสรรค์ที่สามารถรับใช้สังคมร่วมสมัยได้ในด้านความงามหรือศิลปวัฒนธรรม ตลอดจนเป็นผู้ส่งต่อความรู้ในฐานะอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิให้กับสถาบันศิลปะทั่วทุกภูมิภาคของประเทศอันเป็นหนทางมุ่งสู่ความเป็นเลิศในสาขาจิตรกรรมทั้งในระดับชาติและระดับนานาชาติ


ภาควิชาประติมากรรม

รายละเอียด

ภาควิชาประติมากรรมก่อตั้งขึ้นพร้อมกับคณะจิตรกรรมฯ เมื่อ 70 ปีที่แล้ว โดยมีพันธกิจในการผลิตประติมากรแนวเหมือนจริง เพื่อตอบสนองความต้องการสร้างงานอนุสาวรีย์ และงานประดับอาคารของราชการ จากการสร้างสรรค์ตามหลักวิชาและงานที่ปรากฏต่อสาธารณะมากมายในอดีต ผลงานของภาควิชาประติมากรรมค่อยๆ กลายมาเป็นการสร้างสรรค์งานศิลปะ 3 มิติในปัจจุบัน การฝึกฝนทักษะการสร้างรูปเหมือน และการปฏิบัติงานด้วยเทคนิควิธีการทั้งแบบดั้งเดิมและร่วมสมัยอย่างผสมผสาน เป็นส่วนสำคัญของการศึกษาเพื่อเป็นประติมากรอาชีพ

นอกจากการปฏิบัติงานในสตูดิโอแล้ว ในชั้นเรียนของภาควิชาประติมากรรม ยังเน้นให้นักศึกษาแสวงหาประเด็นทางความคิดด้วยการนำเสนองาน การสัมมนา และการทดลองรูปแบบในการแสดงออกตามความสนใจเฉพาะตัวด้วย นอกจากนี้ยังมีการอบรมเชิงปฏิบัติการการเผยแพร่งานต่อสาธารณะ ทั้งนิทรรศการศิลปะ และโครงการประติมากรรมสำหรับพื้นที่สาธารณะหรือชุมชน ซึ่งถูกจัดขึ้นเพื่อให้เกิดการเรียนรู้นอกห้องเรียน สำหรับการศึกษาในระดับปริญญาขั้นสูงมุ่งให้เกิดการค้นคว้าวิจัย เพื่อแสวงหาความรู้ใหม่ในการสร้างสรรค์ชั้นสูง การพัฒนางานศิลปะในสื่อประติมากรรมให้ก้าวหน้า และความเป็นเลิศในทางสร้างสรรค์เฉพาะตัวของนักศึกษาเป็นเป้าหมายของการศึกษาระดับปริญญาโท



ภาควิชาภาพพิมพ์

รายละเอียด

ภาควิชาภาพพิมพ์ คณะจิตรกรรมฯ เป็นผู้ผลิตบัณฑิตสาขาวิชาภาพพิมพ์ เป็นสถาบันแรกในประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2509 มีจุดมุ่งหมายคือการยกระดับมาตรฐานการเรียนการสอนให้เป็นที่พึงประสงค์แก่สังคมและวงวิชาชีพอย่างเป็นระบบเพื่อสร้างบัณฑิตที่มีศักยภาพในการสร้างสรรค์ศิลปะเทคนิคภาพพิมพ์ทุกกรรมวิธี โดยจัดให้มีการเรียนการสอนกระบวนการภาพพิมพ์ตามแบบสากลอย่างครบถ้วน เช่น เทคนิคแม่พิมพ์ไม้ แม่พิมพ์ตะแกรงไหม แม่พิมพ์โลหะ และแม่พิมพ์หิน อันเป็นหลักสูตรต้นแบบให้แก่สถาบันศิลปะทั่วประเทศ

นอกจากนี้ ยังเปิดกว้างสู่ความก้าวหน้าภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์ด้วยการปรับปรุงหลักสูตรให้มีความทันสมัย สนับสนุนให้ผู้เรียนสร้าง และนำเสนอผลงานงานภาพพิมพ์ได้หลายรูปแบบ ทั้งผลงานจากเทคนิควิธีการดั้งเดิม ผลงานซึ่งใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ หรือผลงานภาพพิมพ์สื่อผสม โดยภาควิชายังให้การสนับสนุนต่อการแสดงออกทางศิลปะภาพพิมพ์สู่สาธารณชนอย่างสมํ่าเสมอ ด้วยการจัดนิทรรศการศิลปะภาพพิมพ์ขึ้นโดยเฉพาะ และสร้างความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยศิลปากรในการจัดประกวดภาพพิมพ์ในระดับนานาชาติ เพื่อสร้างเครือข่ายทางศิลปะรวมถึงส่งเสริมให้ผู้เรียนทั้งระดับปริญญาตรี และปริญญาโทของภาควิชาได้มีประสบการณ์ สามารถพัฒนาศักยภาพ ทั้งทางทักษะ และความคิดสร้างสรรค์ ตลอดจนสร้างงานวิจัย ค้นหาองค์ความรู้ใหม่ อันจะนำไปสู่ความสำเร็จทั้งในระดับประเทศและระดับสากล

ภาควิชาศิลปไทย

รายละเอียด

ตั้งแต่จุดเริ่มต้นของการเรียนการสอนโดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรีวิชาศิลปไทยเป็นอีกองค์ความรู้ที่ศาสตราจารย์ศิลป์ให้ความสำคัญ กำหนดให้มีการเรียนการสอนทั้งด้านจิตรกรรมไทยและสถาปัตยกรรมไทย จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2519รายวิชาที่เกี่ยวข้องกับศิลปไทย ได้ถูกรวบรวมจัดตั้งขึ้นเป็นภาควิชาศิลปไทย โดยศาสตราจารย์เกียรติคุณชลูด นิ่มเสมอ เพื่อผลิตบัณฑิตที่มีความรู้ความสามารถมีจิตสำนึก และมีความเข้าใจในรากฐานศิลปะไทยอย่างลึกซึ้ง โดยจัดการเรียนการสอนให้ผู้เรียนได้ศึกษาทั้งภาคปฏิบัติและภาคทฤษฎีประวัติศาสตร์ ที่เกี่ยวข้องกับรูปแบบเนื้อหา เรื่องราว และเทคนิคเชิงอนุรักษ์ของผลงานแบบไทยประเพณี ตลอดจนผลงาน ซึ่งใช้ทักษะฝีมืออย่างสูงตามแบบแผนขนบนิยม รวมไปถึงผลงานที่อาศัยคติปรัชญาเชิงศาสนา

นอกจากนี้ หลักสูตรของภาควิชา ยังเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ประยุกต์องค์ความรู้เหล่านั้นเข้ากับความคิดเชิงสร้างสรรค์ของตนเอง สนับสนุนให้เกิดการแสวงหารูปแบบ และแนวทางการแสดงออกใหม่ที่บ่งบอกถึงความเป็นต้นแบบ ท่ามกลางสภาพสังคมร่วมสมัย รวมถึงสนับสนุนผลงานสร้างสรรค์ที่ยังคงไว้ซึ่งความรู้สึก คุณค่าและเอกลักษณ์ของศิลปะไทย อันเป็นเอกลักษณ์แห่งชาติและเอกลักษณ์ประจำท้องถิ่นด้วย ทั้งนี้ เพื่อให้บัณฑิตของภาควิชาได้ทำหน้าที่อนุรักษ์ สืบทอด สืบสานมรดกทางศิลปวัฒนธรรมไทย และนำเสนออกไปให้เป็นที่แพร่หลายในสังคมไทยและในประชาคมโลก


ภาควิชาทฤษฎีศิลป์

รายละเอียด

นับตั้งแต่สถาปนามหาวิทยาลัยศิลปากร ภายในคณะจิตรกรรมฯ ได้จัดการเรียนการสอนรายวิชาพื้นฐานทางทฤษฎีศิลป์ และประวัติศาสตร์ศิลป์ให้แก่นักศึกษาภาคปฏิบัติมาอย่างต่อเนื่อง จนในปี พ.ศ. 2531 กลุ่มรายวิชาดังกล่าวได้รับการยกสถานะให้เป็นภาควิชาทฤษฎีศิลป์ โดยจัดให้มีการสอนพื้นฐานความรู้ทางทฤษฎีให้แก่นักศึกษาทุกสาขา ทั้งในเชิงประวัติศาสตร์และสุนทรียศาสตร์ เพื่อให้ผู้เรียนมีรากฐานความรู้ทางวิชาการ มีความลุ่มลึกในการคิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ ซึ่งช่วยส่งเสริมต่อการสร้างสรรค์งานศิลปะต่อไป

โดยหลักสูตรของภาควิชาทฤษฎีศิลป์มีความโดดเด่นในเรื่องความลึกซึ้ง และความหลากหลาย เพราะเนื้อหาในรายวิชาครอบคลุมถึงการวิจารณ์ การเขียน การจัดการด้านศิลปะ ภัณฑารักษ์ศึกษา ศิลปะไทย ศิลปะตะวันตก ศิลปะตะวันออก รวมถึงสุนทรียศาสตร์ยุคเก่า และร่วมสมัยของทั้งตะวันออกและตะวันตก

ในส่วนของผู้เรียนกลุ่มวิชาเอกทฤษฎีศิลป์ระดับปริญญาตรี จะได้รับการศึกษาในหลักสูตรทฤษฎีศิลป์ที่เข้มข้น มุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีความเข้าใจในองค์ความรู้ทางทัศนศิลป์อย่างลึกซึ้ง ด้วยการเรียนการสอนในห้องเรียน การค้นคว้าศึกษาข้อมูลนอกห้องเรียน รวมถึงการฝึกฝนเชิงปฏิบัติในรายวิชาที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ผู้เรียนมีความเชี่ยวชาญด้านทฤษฎีศิลป์ ควบคู่ไปกับความสามารถในการสร้างงานศิลปะ และมีความพร้อมที่จะพัฒนาตนเองต่อด้วยการสร้างสรรค์งานวิจัยในระดับปริญญาโท ซึ่งจะทำให้ผู้เรียนกลายเป็นบุคลากรที่มีคุณภาพ เป็นนักวิจัย นักวิชาการศิลปะ นักทฤษฎีศิลป์ นักประวัติศาสตร์ศิลป์ ตลอดจนเป็นนักเขียน นักวิจารณ์ศิลปะ นักบริหารจัดการด้านศิลปะ และอาจารย์ทางด้านทฤษฎีศิลป์ อันเป็นทรัพยากรบุคคลสำคัญที่จะส่งเสริมให้วงการศิลปะร่วมสมัยไทยมีความเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น


โครงการจัดตั้งภาควิชาสื่อผสม

รายละเอียด

คณะจิตรกรรมฯ ได้ตระหนักถึงทิศทางการก่อตัวที่เข้มข้นมากขึ้นของผลงานสื่อผสม ท่ามกลางกระแสศิลปะร่วมสมัยทั้งในประเทศและระดับสากล พร้อมกันนี้ยังเล็งเห็นว่ามีองค์ความรู้หลายด้าน ซึ่งสามารถอธิบายหรือใช้เป็นแนวทางสนับสนุน การสร้างสรรค์ผลงานลักษณะนี้ได้ จึงพัฒนาโครงการจัดตั้งภาควิชาสื่อผสมขึ้นในปี พ.ศ. 2552 เพื่อสนับสนุนให้เกิดการเรียนรู้ศิลปะสื่อผสม ภายใต้การบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ โดยยึดหลักพันธกิจเช่นเดียวกับภาควิชาอื่นๆ คือ จัดการเรียนการสอน โดยคณาจารย์ผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งผู้เรียนจะได้รับความรู้พื้นฐานทางทัศนศิลป์อย่างครบถ้วนรวมถึงได้ศึกษาในวิชาเฉพาะของสาขาวิชาสื่อผสม อาทิ วิชาคอมพิวเตอร์ตั้งแต่ระดับพื้นฐานไปจนถึงระดับสูง วิชาการถ่ายภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว การสร้างเสียง ตลอดจนศิลปะแสดงสด (performance) ซึ่งเป็นการส่งเสริมศักยภาพของผู้เรียน ให้มุ่งไปสู่การสร้างสรรค์ผลงานที่มีคุณภาพ

นอกจากนี้ยังมีการจัดนิทรรศการแสดงผลงานของผู้เรียนในโครงการอย่างสมํ่าเสมอ ซึ่งนอกจากจะเป็นการแสดงออกถึงความรู้ความสามารถของผู้เรียนแล้ว ยังถือเป็นการส่งต่อองค์ความรู้ผ่านไปยังสาธารณชน อันเป็นการต่อยอดทางศิลปวัฒนธรรมให้ดำรงอยู่เท่าทันบริบททางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปในยุคปัจจุบัน


โครงการจัดตั้งภาควิชาแกนทัศนศิลป

รายละเอียด

ในการสร้างสรรค์ศิลปะขั้นสูง ผู้เรียนจะต้องมีความรู้ความเข้าใจพื้นฐานทางศิลปะเป็นแก่นแกนเสียก่อน คณะจิตรกรรมฯ จึงจัดให้มีการเรียนการสอนรายวิชาพื้นฐานให้แก่ผู้เรียนในระดับเริ่มต้นมาตั้งแต่อดีต ได้แก่ รายวิชาวาดเส้น องค์ประกอบศิลป์ แต่เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการเรียนการสอนในรายวิชาดังกล่าวให้มากขึ้น ในปี พ.ศ. 2553 โครงการจัดตั้งภาควิชาแกนทัศนศิลป์ จึงถูกตั้งขึ้นมาให้มีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบการเรียนการสอนในรายวิชาวาดเส้น องค์ประกอบศิลป์ ศิลปะพื้นฐาน และการสร้างสรรค์ทางทัศนศิลป์ ซึ่งในแต่ละรายวิชาจะมีการแบ่งย่อยระดับของการศึกษาลงไปอีก ทั้งนี้ เพื่อช่วยพัฒนาทักษะ และความคิดสร้างสรรค์ให้ผู้เรียน อันเป็นการเตรียมความพร้อมก่อนที่จะเลือกเรียนในแต่ละสาขาวิชาเอก

นอกจากนี้ โครงการจัดตั้งภาควิชาแกนทัศนศิลป์ ยังได้ดำเนินงานจัดทำโครงการต่างๆ อย่างเช่น ‘โครงการแสดงงานนักศึกษา 10 steps’ โครงการบริการวิชาการแก่ชุมชน ‘โครงการแก่นสาร แกนศิลป์’ รวมถึงมีแนวคิดในการจัดแสดงผลงานศิลปกรรมของอาจารย์ประจำโครงการฯ ทั้งนี้เพื่อกระตุ้นให้เกิดพัฒนาการของบุคลากรด้านทัศนศิลป์ ทั้งในเชิงความคิดสร้างสรรค์และจิตสาธารณะ อันจะส่งผลผลักดันให้ผู้เรียนพัฒนาตนเองจนกลายเป็นศิลปินที่มีศักยภาพในวงการศิลปะร่วมสมัยต่อไป